salaki-rabi

Salaki rabi (uga asring diarani bebrayan, omah-omah, utawa krama) yaiku sawijining pranata utawa ikatan suci antarane wong lanang (suami) lan wong wadon (istri) kang diakoni miturut agama, hukum, lan adat istiadat. Ing kabudayan Jawa, salaki rabi ora mung ateges nggabungake wong loro sing padha tresna, nanging uga dadi sarana nyawijikake rong kulawarga gedhe dadi siji.

Tegesing Tembung

Miturut etimologi utawa asal-usule tembung, istilah iki dumadi saka rong tembung, yaiku:

Laki (entuk ater-ater sa- dadi salaki), kang tegese bojo lanang utawa wong lanang.
Rabi, kang tegese bojo wadon utawa tumindak ningkah.

Dadi, salaki rabi nggambarake kahanan wong urip bebarengan minangka bojo lanang lan bojo wadon kang sah ing madyaning bale wisma (rumah tangga).

Falsafah lan Kabudayan

Ing masarakat Jawa, perkara salaki rabi dianggep sakral lan wigati banget. Wong Jawa nduweni kapercayan manawa sadurunge nglakoni salaki rabi, calon temanten kudu nggatekake telung perkara utama minangka pandom milih jodho, yaiku:

Bibit: Nggatekake asal-usul utawa nasab (garis keturunan) kulawargane.
Bebet: Nggatekake sipat, tindak-tanduk, tata krama, lan kapribadene calon jodho.
Bobot: Nggatekake kualitas diri, pendhidhikan, utawa kahanan ekonomine supaya bisa nyukupi kabutuhan urip.

Tujuane supaya anggone mbangun bebrayan agung bisa tata tentrem kerta raharja, pinaringan kabagyan, lan adoh saka rubeda.

Reroncening Adat

Sadurunge wujudake alam salaki rabi, lumrahe masarakat Jawa (mligine ing gagrag Surakarta lan Ngayogyakarta) nglakoni pirang-pirang reroncen adat, sanadyan ing jaman modheren iki asring diringkes. Tahapan kasebut antarane:

Nontoni lan Lamaran: Proses nembung calon temanten wadon.
Siraman: Reresik raga lan jiwa sedina sadurunge ijab kabul.
Midodareni: Wengi pungkasan sadurunge dadi penganten.
Ijab Kabul utawa Pemberkatan: Proses sah miturut agama lan negara.
Panggih lan Pahargyan: Ketemune penganten lanang lan wadon kanthi adat Jawa, sarta resepsi kanggo mangayubagya.